Η ιστορία της Σάμου

Προκειμένου να μπούμε σε όλες της λεπτομέρειες της ιστορίας της Σάμου θα χρειαζόμασταν πολλές σελίδες, γιατί είναι τόσο ζωηρόχρωμο όπως είναι μακρύ. Εδώ θα σας δώσουμε μια γεύση της ιστορίας του νησιού, και μερικών από τους ιστορικούς ανθρώπους του.

Μυθολογία

Σύμφωνα με τη μυθολογία, το νησί της Σάμου ήταν ο χώρος τεράστιων, τρομερών τεράτων, αποκαλούμενα Naiades ή Neiades, που έβγαζαν δυνατές, διαπεραστικές κραυγές ουρλιαχτού. Οι διαπεραστικές κραυγές λέγεται ότι ήταν τόσο δυνατές που θα μπορούσαν κυριολεκτικά να σχίσουν τη γη στα δύο. Υπό αυτήν την αιτία λέγεται ότι η Σάμος αποσπάστηκε από την ασιατική ήπειρο και πήρε τη μορφή που έχει σήμερα.

Αρκετά ενδιαφέρον είναι τα ευρήματα από κόκαλα των ζώων, που βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν πλησίον στο χωριό Μυτιληνιοί, όπου αποκαλύπτουν ότι μεγάλα προϊστορικά ζώα και άλλα τέρατα και εκτιμούνται εκατομμύρια σπάνιων ειδών, πράγματι περιφέρονταν στις εξοχές της Σάμου.

Σάμος – το όνομα

Υπάρχουν πολλές ιστορίες σχετικά με την ονομασία του νησιού, αλλά η πιο αληθοφανής είναι πιθανότατα ότι οι Φοίνικες ναυτικοί ονόμασαν το νησί "Σάμα", που σημαίνει "ψηλό μέρος", λόγω των ψηλών βουνών του νησιού.

Ήρα

Η Ήρα, θεά της γονιμότητας, γεννήθηκε στις όχθες του ποταμού Ιμβράσου, στη νότια πλευρά της Σάμου. Αργότερα, στο ίδιο σημείο, παντρεύτηκε τον Δία, και από αυτήν την περίοδο και μετά έγινε η προστάτιδα της Σάμου. Πολλοί ναοί χτίστηκαν για να λατρέψουν τη θεά της γονιμότητας, οι πιο πολλοί κατασκευασμένοι από ξύλο, και αργότερα αντικαταστάθηκαν από μεγαλύτερες πέτρινες κατασκευές. Ο τελευταίος ναός που κατασκευάστηκε ήταν κατά την διάρκεια της βασιλείας του Πολυκράτη και είχε πλάτος 52,5 μέτρα και μήκος 105, και ήταν ένα από τα θαύματα του αρχαίου κόσμου. Χτισμένο στο Ηραίο, μόνο ένας κίονας έχει απομείνει όρθιος, καθώς και οι βάσεις κάποιον άλλων κιόνων σπάνιας ομορφιάς που μπορούν να ιδωθούν από μακριά και μας θυμίζουν αυτό το απαράμιλλο πολιτιστικό κέντρο της αρχαιότητας.

Πυθαγόρας

Ο Πυθαγόρας, γεννημένος γύρο στο 580 π.χ., πρώτα ανακάλυψε ότι η ενότητα και η αρμονία του σύμπαντος οφείλεται στην ύπαρξη των νόμων πού εκφράζονται με αριθμητική. Με το θεώρημα του ότι "το τετράγωνο της υποτείνουσας ενός ορθογώνιου τριγώνου ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των δύο κάθετων πλευρών του", έθεσε τα θεμέλια της τριγωνομετρίας.

Αρίσταρχος

Ο Αρίσταρχος, γεννημένος περί το 310 π.χ., ήταν ο διασημότερος αστρονόμος της αρχαιότητας και ήταν ο πρώτος που αντιλήφθηκε ότι η γή περιφέρεται γύρω από τον άξονα της και γύρω από τον ήλιο. Επιπροσθέτως, υπολόγισε ότι ο όγκος της σελήνης είναι το 1/3 αυτού της γης και οι υπολογισμοί του για την απόσταση του ηλίου και της σελήνης από την γη ίσχυαν για 18 περίπου αιώνες, ώσπου πιο επιστημονικά όργανα και δεδομένα εφευρέθηκαν και πιστοποίησαν την ακρίβεια των υπολογισμών του. Από τα πιο πολλά γραπτά του, μόνο ένα με τον τίτλο "Για τα μεγέθη και τις αποστάσεις του ηλίου και της Σελήνης" έχει σωθεί έως σήμερα.

Πολυκράτης

Κατά την διάρκεια του 6ου και του 7ου αιώνα, η Σάμος άρχισε να ακμάζει υπό την βασιλεία του Πολυκράτη, του κυβερνήτη που σύμφωνα με την αφήγηση του ιστορικού Ηροδότου έκανε την Σάμο "την πιο διάσημη πόλη της εποχής του".

Πρόσθετα ιστορικά στοιχεία

Η δύναμη και η επιρροή της Σάμου διήρκεσε πολύ αργότερα από την κυριαρχία του Πολυκράτη, καθώς το νησί συνέχισε να έχει εξέχοντα ρόλο στην ιστορία της Ιωνίας και της Ελλάδος για πολλά χρόνια.

Η κυριαρχία της Σάμου πέρασε στα χέρια του Μέγα Αλέξανδρου και τους διαδόχους του και αργότερα ήταν η σειρά των Ρωμαίων να την κατακτήσουν. Κατά την διάρκεια της Ρωμαίικης περιόδου, η Σάμος έγινε καλοκαιρινή κατοικία των αυτοκρατόρων, και εδώ ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα πέρασαν το μήνα του μέλιτος. Η Σάμος έγινε επαρχιακή διοικητική πρωτεύουσα κατά το μέσον του 16ου αιώνα. Στη Σάμο ιδρύθηκαν τα πρώτα πολιτικά κόμματα που έπαιξαν ένα πολύ σημαντικό ρόλο στον ελληνικό πόλεμο της Ανεξαρτησίας. Η Σάμος μόνο, μεταξύ όλων των νησιών του Αιγαίου, σήκωσε γρήγορα το λάβαρο της επανάστασης μέχρι το τέλος του πολέμου, παρόλο που δεν μπορούσε να επαχθεί στην υπό δημιουργία χώρα. Παρόλα αυτά συνέχισε τον αγώνα της ανεξαρτησίας μέχρις που τελικά μία ημιαυτόνομη ηγεμονία ορίστηκε, που πρόσφερε νομοθετική και διοικητική εξουσία καθώς και εκπαιδευτικό σύστημα και αστυνομία. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου, η θέση του Πρίγκιπα-Διοικητή καθορίζονταν από την Κωνσταντινούπολη. Τελικά το 1912, κάτω από την αρχηγία του Θεμιστοκλή Σοφούλη, η Σάμος επαναστάτησε ενάντιων των Τούρκων κατακτητών και επιτέλους επανενώθηκε με την Ελλάδα.